Wilsgebreken: wat zijn het en wat kunnen ze betekenen voor uw overeenkomst?

Auteur: Demi Grootkarzijn

Wilsgebreken: wat zijn het en wat kunnen ze betekenen voor uw overeenkomst?

In het dagelijks leven worden er constant overeenkomsten gesloten. Wanneer iemand een overeenkomst sluit, ontstaat er een verbintenis tot het leveren van een prestatie. Het is echter niet ondenkbaar dat er een overeenkomst wordt gesloten onder invloed van een onjuiste/onvolledige voorstelling van zaken of onder druk van een externe factor. Als hier sprake van is, kunnen de wilsgebreken een oplossing bieden.

 

De totstandkoming van een overeenkomst
Een overeenkomst komt tot stand door een meerzijdige rechtshandeling: aanbod en aanvaarding (artikel 6:217 lid 1 BW). Een rechtshandeling komt op zijn beurt weer tot stand door de wil om de rechtshandeling aan te gaan, die zich bekendmaakt door een verklaring. Deze wil staat bij de wilsgebreken centraal (artikel 3:33 BW).

 

Wilsgebreken
De term wilsgebrek wordt gebruikt voor situaties waarin iemand een rechtshandeling verricht, terwijl de wil om de rechtshandeling te verrichten op een gebrekkige wijze is gevormd.

De oorzaak van het gebrekkig vormen van de wil kan een onjuiste/onvolledige voorstelling van zaken zijn. Ook kan de wil gebrekkig gevormd worden door een andere externe factor.

De wet noemt vier wilsgebreken. Dit is een limitatieve opsomming; de wet erkent geen andere wilsgebreken.

 

De vier wilsgebreken uit de wet zijn:

  • Bedreiging
  • Bedrog
  • Misbruik van omstandigheden
  • Dwaling

 

De drie eerstgenoemde wilsgebreken zijn te vinden in artikel 3:44 van het Burgerlijk Wetboek en het laatste wilsgebrek, dwaling, is te vinden in artikel 6:228 van het Burgerlijk Wetboek.

 

Bedreiging (artikel 3:44 lid 2 BW)

Van bedreiging is sprake wanneer een persoon of goed wordt bedreigd, met als doel de ander te bewegen tot het verrichten van een rechtshandeling.

 

Bedrog (artikel 3:44 lid 3 BW)

Bij bedrog wordt er door de ene partij opzettelijk een onjuiste mededeling gedaan of opzettelijk informatie verzwegen om de andere partij te bewegen tot het verrichten van een rechtshandeling.

Iets aanprijzen in algemene bewoordingen levert geen bedrog op, zelfs niet als het onwaar is. Het moet gaan om specifieke mededelingen.

 

Misbruik van omstandigheden (artikel 3:44 lid 4 BW)

Er is sprake van misbruik van omstandigheden wanneer iemand door bijzondere omstandigheden, zoals noodtoestand, afhankelijkheid, lichtzinnigheid, abnormale toestand van geest of onervarenheid bewogen wordt tot het verrichten van een rechtshandeling. Beslissend is of de wederpartij zich onaanvaardbaar heeft gedragen door misbruik te maken van de omstandigheid.

 

Dwaling (artikel 6:228 BW)

Dwaling is de omstandigheid waarbij er een onjuiste voorstelling van zaken bestaat bij een van de partijen in de overeenkomst. Deze partij zou de overeenkomst niet zijn aangegaan wanneer er wel een juiste voorstelling van zaken zou zijn geweest.

De overeenkomst is vernietigbaar wanneer:

De verkeerde voorstelling van zaken te wijten is aan een inlichting van de wederpartij, tenzij de wederpartij mocht aannemen dat de overeenkomst zonder die mededeling ook gesloten zou zijn, of;

De wederpartij de dwalende in had moeten lichten, maar dit niet gedaan heeft waardoor de dwalende een verkeerde voorstelling van zaken heeft, of;

De wederpartij net als de dwalende een verkeerde voorstelling van zaken had, tenzij de wederpartij had moeten begrijpen dat de informatie, wanneer zij juist was, ook van essentieel belang was voor het sluiten van de overeenkomst.

 

Gevolgen voor de overeenkomst
In geval van een wilsgebrek is een overeenkomst geldig tot stand gekomen, omdat de partij zijn wil heeft verklaard. De overeenkomst kan echter vernietigd worden op grond van een wilsgebrek omdat er omstandigheden in het spel waren waardoor de wil gebrekkig is gevormd (artikel 3:44 lid 1 BW). Deze vernietiging heeft terugwerkende kracht, wat betekent dat de vernietiging terugwerkt tot het tijdstip waarop de rechtshandeling is verricht (artikel 3:53 lid 1 BW).

 

Auteur: Demi Grootkarzijn

Heeft u nog verdere vragen over wilsgebreken of het vernietigen van een overeenkomst? Ook hiervoor kunt u bij onze rechtswinkeliers terecht!

Laatst gepubliceerd

Lees hier onze laatst gepubliceerde blogs.

Wilsgebreken: wat zijn het en wat kunnen ze betekenen voor uw overeenkomst?
Wilsgebreken: wat zijn het en wat kunnen ze betekenen voor uw overeenkomst?
Auteur: Demi Grootkarzijn
Wacht niet, maar speel open kaart!
Wacht niet, maar speel open kaart!
Auteur: Corian Oudshoorn
Arbeidsrecht: De beëindiging van de arbeidsovereenkomst
Arbeidsrecht: De beëindiging van de arbeidsovereenkomst
Auteur: Thomas van ‘t Hul

Verder lezen?